2 Nisan 2026 Perşembe

643 Calısma Kağıdı

 

Ders Özeti :https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/dijital-ve-teknolojik-gelismelerin-hak-ve-sorumluluklara-etkisi-ders-notu.75214/



TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE VATANDAŞLIK

💊 Kavramları Öğrenelim

  • Dijital Vatandaşlık: Bireylerin dijital dünyada (internette) haklarını, sorumluluklarını ve kuralları bilerek, bilinçli ve saygılı bir şekilde hareket etmesine denir.
  • e-Devlet (www.turkiye.gov.tr): Devlet dairelerine gitmeden, 7/24 internet üzerinden birçok resmî işlemi (sabıka kaydı, öğrenci belgesi alma vb.) güvenle yapabildiğimiz dijital platformdur.
  • e-Nabız: Hastaneye gitmeden tahlil sonuçlarımızı, reçetelerimizi, aşılarımızı ve geçmiş doktor randevularımızı görebildiğimiz "Kişisel Sağlık Sistemi"mizdir.
  • EBA (Eğitim Bilişim Ağı): Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından kurulan; ders videoları, testler ve konu anlatımlarının bulunduğu ücretsiz ve güvenli eğitim platformudur.
  • e-Okul: Öğrenci ve velilerin sınav notları, devamsızlık durumu ve ders programı gibi eğitim süreçlerini takip edebildiği dijital okul sistemidir.
  • CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi): Vatandaşların istek, şikâyet ve önerilerini doğrudan devlete (ilgili kurumlara) iletebildiği ve böylece demokratik katılıma destek olan önemli bir platformdur.
  • MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi): Devlet hastanelerinden sıra beklemeden doktor randevusu almamızı sağlayan sistemdir.

📊 TABLOLARLA ÖĞRENİYORUM
Tablo 1: Vatandaşlık haklarımız dijitalleşme ile daha hızlı ve kolay kullanılabilir hale gelmiştir.


Temel Hakkımız
Kullandığımız Dijital Platform
Bu Platformda Ne Yapıyoruz?
Eğitim Hakkı
EBA / e-Okul

Ders videoları izler, notlarımızı ve devamsızlığımızı kontrol ederiz.

Sağlık Hakkı

e-Nabız / MHRS

Hastane randevusu alır, kan tahlili sonuçlarımıza bakarız.

Dilekçe ve Bilgi Edinme Hakkı

CİMER / e-Devlet

Yaşadığımız çevredeki sorunları yetkililere bildirir, devlet kurumlarından bilgi alırız.


Tablo 2: Dijitalleşmenin Olumlu ve Olumsuz Yönleri
 Teknolojinin hayatımızda çok faydası olduğu gibi, dikkat etmezsek zararları da olabilir.


✅ Olumlu (Faydalı) Yönleri
❌ Olumsuz (Zararlı) Yönleri
Devlet hizmetlerine (eğitim, sağlık) 7/24 hızlıca ve eşit şekilde ulaşmamızı sağlar.
Herkesin interneti olmadığı için fırsat eşitsizliği yaşanabilir.

Kâğıt tüketimini azaltarak çevreye katkı sağlar.

Kişisel bilgilerimiz (verilerimiz) çalınabilir veya kötüye kullanılabilir.

Kurumlara gitmeye gerek kalmadığı için zaman ve maliyet tasarrufu sağlar.

Siber zorbalık ve teknoloji bağımlılığı gibi psikolojik sorunlara yol açabilir.

Özel gereksinimli (engelli) bireylerin hizmetlere erişimini çok daha kolaylaştırır.

Yüz yüze iletişim azaldığı için teknolojiye uzak yaşlı bireyler zorlanabilir.


🚨 DİKKAT! (Sınavlarda Çıkabilir)

  • Siber Zorbalık Nedir? İnternet veya cep telefonu kullanılarak bir kişiyi bilerek ve isteyerek rahatsız etmek, korkutmak, hakaret etmek veya küçük düşürmektir.
    • Çözüm: Eğer siber zorbalığa maruz kalırsan, zorbalık yapan kişiyi engellemeli ve hemen ailenden ya da güvendiğin bir öğretmenden yardım istemelisin.


  • Dezenformasyon Nedir? İnsanları yanıltmak ve kandırmak amacıyla bilerek yayılan sahte ve yalan haberlerdir. İnternette ve sosyal medyada gördüğün her bilgiye hemen inanmamalı, doğruluğunu araştırmalısın!

⚠️ UYARI! (Dijital Dünyada Güvende Kalmak İçin)

  • Dijital Mahremiyetini Koru: Dijital mahremiyet, kişisel bilgilerinin kimler tarafından görüleceğine senin karar vermendir. İnternette ve sosyal medyada ad, soyad, adres, TC Kimlik Numarası, telefon ve fotoğraflarını herkesle veya tanımadığın kişilerle ASLA paylaşma.
  • Tıklamadan Önce Düşün: Tanımadığın kişilerden gelen e-postaları veya mesajlardaki şüpheli bağlantıları (linkleri) kesinlikle açma, hemen sil.
  • Teknoloji Bağımlısı Olma: Telefon, tablet, bilgisayar veya video oyunlarını aşırı miktarda kullanmak teknoloji bağımlılığına yol açar. Teknolojiyi sadece ihtiyacın olduğu kadar, sınırlarını bilerek bilinçli bir şekilde kullanmalısın

Dijital Teknoloji, Hak ve Sorumluluklarımız Çalışma Kağıdı

Bölüm 1: Doğru mu, Yanlış mı?

Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümle doğru ise başına (D), yanlış ise (Y) yazınız.

  1. ( ) Teknolojinin gelişmesiyle birlikte temel hak ve özgürlüklerin kullanım alanları genişlemiştir.

  2. ( ) İnternet üzerinden başkalarına ait kişisel bilgileri paylaşmak ifade özgürlüğü kapsamına girer.

  3. ( ) E-devlet uygulaması, vatandaşların devlet hizmetlerine daha hızlı ve kolay ulaşmasını sağlar.

  4. ( ) Dijital mecralarda telif haklarına saygı duymak bir vatandaşlık sorumluluğudur.

  5. ( ) Sanal dünyada yapılan zorbalıklar gerçek hayattaki kadar suç teşkil etmez.

  6. ( ) Kişisel verilerimizin izinsiz kullanılması "Özel Hayatın Gizliliği" hakkının ihlalidir.

  7. ( ) Genel ağ (İnternet) üzerinden alışveriş yaparken sadece güvenli ve sertifikalı siteler tercih edilmelidir.

  8. ( ) Dijital vatandaşlık, teknolojiyi sadece eğlence amaçlı kullanmak demektir.

  9. ( ) Sosyal medya üzerinden bir kimseye hakaret etmek "Haberleşme Hürriyeti" kapsamında değerlendirilemez.

  10. ( ) Teknoloji, eğitim hakkının (EBA gibi platformlarla) daha geniş kitlelere ulaştırılmasına yardımcı olur.


Bölüm 2: Boşluk Doldurma

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.

Kavramlar: Siber Suç, Telif Hakkı, E-Devlet, Dijital Vatandaş, Kişisel Veri, Sansür, Bilişim Etiği, Filtreleme, Bilgi Edinme, Dijital Okuryazarlık

  1. İnternet dünyasındaki davranışlarımızı düzenleyen ahlaki kurallara ............................ denir.

  2. Bir fikir veya sanat eserini yaratan kişinin, bu eserden doğan haklarına ............................ denir.

  3. Bilişim sistemlerini kullanarak gerçekleştirilen yasa dışı faaliyetlere ............................ adı verilir.

  4. Vatandaşların kamu hizmetlerine elektronik ortamdan 7/24 ulaşmasını sağlayan kapı ............................ sistemidir.

  5. Teknoloji kullanımında etik kurallara uyan, hak ve sorumluluklarını bilen kişiye ............................ denir.

  6. İnternette karşılaşılan bilgileri analiz etme, doğruyu yanlıştan ayırt etme becerisine ............................ denir.

  7. Adımız, adresimiz ve telefon numaramız gibi bize ait olan bilgilere ............................ denir.

  8. Zararlı içeriklerden korunmak amacıyla internet erişimini sınırlandırmaya ............................ denir.

  9. Anayasa'ya göre herkesin resmi kurumlardan bilgi isteme hakkına ............................ hakkı denir.

  10. İletişim araçlarındaki bazı bilgilerin yayınlanmasının engellenmesine veya kısıtlanmasına ............................ denir.


Bölüm 3: Eşleştirme

Aşağıdaki kavramları ilgili açıklamalarla eşleştiriniz.

NoKavramHarfAçıklama
1BTK(...)A. Dijital ortamlarda yapılan her türlü iz ve verinin toplamı.
2Dijital Ayak İzi(...)B. Başkalarının eserlerini kendisininmiş gibi gösterme, aşırma.
3İntihal(...)C. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun kısaltması.
4KVKK(...)D. Güvenli internet kullanımı için geliştirilen aile koruma yöntemi.
5Güvenli İnternet Profili(...)E. Kişisel Verileri Koruma Kanunu'nun kısaltması.

CEVAP ANAHTARI

Bölüm 1: Doğru / Yanlış

  1. D | 2. Y | 3. D | 4. D | 5. Y | 6. D | 7. D | 8. Y | 9. D | 10. D

Bölüm 2: Boşluk Doldurma

  1. Bilişim Etiği

  2. Telif Hakkı

  3. Siber Suç

  4. E-Devlet

  5. Dijital Vatandaş

  6. Dijital Okuryazarlık

  7. Kişisel Veri

  8. Filtreleme

  9. Bilgi Edinme

  10. Sansür

Bölüm 3: Eşleştirme

  1. C

  2. A

  3. B

  4. E

  5. D

Read more »

30 Mart 2026 Pazartesi

544 Çalışma Kağıdı

 İNFOGRAFİKLER: 

ERKAN İSANMAZ: https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/sorunlarin-cozumunde-kurumlar-infografikleri.75176


ENGİN DEMİRCİ:





SORUNLARIMIZIN ÇÖZÜMÜNDE KURUMLAR ÇALIŞMA KAĞIDI


A. DOĞRU - YANLIŞ SORULARI (10 Adet)

(Cümlelerin başındaki paranteze doğru ise D, yanlış ise Y yazınız.)

  1. ( ) Kaymakam, ilçedeki en yetkili mülki idare amiridir ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

  2. ( ) Belediye başkanları, devlet tarafından atama yoluyla göreve getirilir.

  3. ( ) CİMER, vatandaşların istek ve şikayetlerini doğrudan devlete iletebildiği bir merkezdir.

  4. ( ) Mahalle muhtarı, mahalledeki asayişi sağlamak için polis ve jandarmaya emir verme yetkisine sahiptir.

  5. ( ) Eğitim, sağlık ve güvenlik gibi temel ihtiyaçlar sadece sivil toplum kuruluşları tarafından karşılanır.

  6. ( ) Valiler, görev yaptıkları ilde devletin ve Cumhurbaşkanının temsilcisidir.

  7. ( ) Çöp toplama, park yapımı ve itfaiye hizmetleri belediyelerin sorumluluğundadır.

  8. ( ) Muhtarlar, mahalle sakinlerinin oylarıyla seçilerek göreve gelirler.

  9. ( ) Kamu kurumları, hizmet verdikleri vatandaşlardan yaptıkları her işlem için kar elde etmeyi amaçlar.

  10. ( ) Bir sorunla karşılaştığımızda çözüm için ilgili kurumlara "dilekçe" ile başvurmak anayasal bir haktır.


B. BOŞLUK DOLDURMA SORULARI (10 Adet)

(Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla doldurunuz.)

Kavramlar: Vali, Belediye, Dilekçe, Muhtar, Kaymakam, Resmi Kurumlar, Sivil Toplum Kuruluşları, CİMER, İtfaiye, Bakanlıklar.

  1. Devlet tarafından toplumun temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan yapılara ............................ denir.

  2. İlin yönetiminden sorumlu olan en yetkili kişi ............................'dir.

  3. Bir şikayet veya talebi resmi makamlara iletmek için yazılan imzalı metne ............................ denir.

  4. ............................ mahalledeki okula başlama çağına gelen çocukları tespit ederek ilgili kurumlara bildirir.

  5. İlçedeki devlet dairelerini ve okulları denetleme yetkisi ............................'a aittir.

  6. Yol yapımı, su kanalizasyon ve temizlik işlerinden sorumlu yerel yönetim birimi ............................'dir.

  7. Vatandaşların bilgi edinme, görüş ve öneri bildirmek için internet üzerinden ulaştığı merkez ............................'dir.

  8. Gönüllülük esasına dayalı olarak çalışan ve toplum yararını gözeten dernek/vakıf gibi yapılara ............................ denir.

  9. Şehirlerde çıkan yangınlara müdahale eden ve belediyeye bağlı çalışan birim ............................'dir.

  10. Ülke genelindeki eğitim hizmetlerini yürütmekten Milli Eğitim ............................ sorumludur.


C. EŞLEŞTİRME SORULARI (5 Adet)

(Sol taraftaki görevleri, sağ taraftaki ilgili kurum veya kişiyle eşleştiriniz.)

GörevlerKurum / Kişi
1. İlde bayram törenlerine başkanlık eder ve güvenliği sağlar.( ) A. Belediye Başkanı
2. Mahallenin ortak ihtiyaçlarını belirler ve devlete iletir.( ) B. Vali
3. İlçedeki hastane ve okulların işleyişini denetler.( ) C. İtfaiye Eri
4. Şehrin park, bahçe ve çevre düzenlemesini yönetir.( ) D. Muhtar
5. Yangın söndürme ve kurtarma faaliyetlerinde bulunur.( ) E. Kaymakam

CEVAP ANAHTARI

A Bölümü (Doğru-Yanlış):

  1. D, 2. Y (Seçimle gelir), 3. D, 4. Y (Yetki kaymakamdadır), 5. Y (Resmi kurumlar da karşılar), 6. D, 7. D, 8. D, 9. Y (Kar amacı gütmezler), 10. D.

B Bölümü (Boşluk Doldurma):

  1. Resmi Kurumlar, 2. Vali, 3. Dilekçe, 4. Muhtar, 5. Kaymakam, 6. Belediye, 7. CİMER, 8. Sivil Toplum Kuruluşları, 9. İtfaiye, 10. Bakanlığı.

C Bölümü (Eşleştirme):

1-B, 2-D, 3-E, 4-A, 5-C

Read more »

22 Mart 2026 Pazar

5.SINIF YAZILIYA DESTEK ÇALIŞMASI

 

KONU NO

KONU ADI

SORU SAYISI

SLAYT

ANLATIM

DERS NOTU

ÖRNEK SORU

524

ÜLKEMİZE KOMŞU DEVLETLER

1

https://www.sosyalbilgiler.biz/ulkemize-komsu-devletler-online-slayt.html

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/ulkemize-komsu-devletler-benim-hocam-yayinlari.74538/

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/uelkemize-komsu-devletler-ders-notu.72654/

 

https://www.sosyalbilgiler.biz/534-ulkemize-komsu-devletler-acik-uclu-soru-ve-cevaplari.html

 

531

ORTAK MİRAS

1

https://www.sosyalbilgiler.biz/ortak-kulturel-mirasimiz-online-slayt.html

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/ortak-mirasimiz-benim-hocam-yayinlari.74539/

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/ortak-mirasimiz.73791/

 

https://www.sosyalbilgiler.biz/531-ortak-kulturel-mirasimiz-acik-uclu-soru-ve-cevaplar.html

 

532

İLK YERLEŞİMLER

1

https://www.sosyalbilgiler.biz/anadolunun-ilk-yerlesim-yerlerinde-yasam-online-slayt.html

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/anadolunun-ilk-yerlesim-yerlerinde-yasam-benim-hocam-yayinlari.74824/unread

 

                                                            

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/anadolunun-ilk-yerlesim-yerlerinde-sosyal-hayat.73792/

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/anadolunun-ilk-yerlesim-yerlerinde-yasam.74681/unread

 

https://www.sosyalbilgiler.biz/532-anadolunun-ilk-yerlesim-yerlerinde-sosyal-hayat-acik-uclu-soru-ve-cevaplari.html

 

533

ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

3

https://www.sosyalbilgiler.biz/533-mezopotamya-ve-anadolu-medeniyetleri-online-slayt.html

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/mezopotamya-medeniyetleri-benim-hocam-yayinlari.74826/unread

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/anadolu-medeniyetleri-benim-hocam-yayinlari.74825/unread

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/anadolu-medeniyetleri-can-alici-yerler-ders-notu.73056/unread

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/mezopotamya-medeniyetleri-can-alici-yerler-ders-notu.73055/unread

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/anadolu-ve-mezopotamya-medeniyetleri.74688/

 

https://www.sosyalbilgiler.biz/533-mezopotamya-ve-anadolu-medeniyetleri-acik-uclu-soru-ve-cevaplari.html

 

541

DEMOKRASİ CUMHURİYET

2

https://www.sosyalbilgiler.biz/541-demokrasi-ve-cumhuriyetin-nitelikleri-online-sunu.html

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/5-sinif-sosyal-bilgiler-demokrasi-ve-cumhuriyetin-temel-nitelikleri-benim-hocam-yayinlari.75155/

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/demokrasi-ve-cumhuriyetin-temel-nitelikleri-konu-oezeti.73118/

 

https://www.sosyalbilgiler.biz/demokrasi-ve-cumhuriyetin-nitelikleri-acik-uclu-soru-ve-cevaplar.html

 

541

ETKİN VATANDAŞ

1

https://www.sosyalbilgiler.biz/etkin-vatandasin-ozellikleri-online-sunu.html

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/5-sinif-sosyal-bilgiler-etkin-vatandasin-ozellikleri-benim-hocam-yayinlari.75156/

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/etkin-vatandasin-ozellikleri-konu-ozeti.73180/

 

https://sosyalbilgiler.biz/forum/konu/etkin-vatandasin-ozellikleri-ders-notu.75172/

 

 

https://www.sosyalbilgiler.biz/etkin-vatandasin-ozellikleri-acik-uclu-soru-ve-cevaplar.html

 

 

 

 

 

 

 

 

Read more »